دانشگاه امام صادق علیه‌السلام دین و ارتباطات (نامه صادق) 2252-0252 33 1 2026 08 23 A Rhetorical Analysis of Persuasive Discourse in the Letters of Nahj al-Balagha Based on Ethos, Pathos, and Logos تحلیل بلاغی گفتمان اقناعی در نامه‌های نهج‌البلاغه بر پایه عناصر ایتوس، پاتوس و لوگوس 111 138 78159 10.30497/rc.2026.249256.2147 FA مریم فرزادی نیا دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه کوثر، بجنورد، ایران. 0009-0007-7760-7387 سبحان کاوسی استادیار دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران 0000-0003-0399-2247 محمد غفوری فر دانشیار دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران. 0000-0002-1057-8936 Journal Article 2025 10 28 Nahj al-Balagha, as one of the most profound sources of Islamic thought, literature, and rhetoric, serves as a mirror reflecting Imam Ali’s remarkable linguistic and argumentative power in moral, political, and social spheres. The necessity of this study arises from the fact that, despite numerous works devoted to Nahj al-Balagha, the persuasive and rhetorical structure of its letters has not been comprehensively examined through the lens of Aristotle’s triadic theory of rhetoric—ethos, pathos, and logos. The purpose of this research is to analyze and elucidate the rhetorical strategies employed by Imam Ali in his letters to reveal the depth of eloquence, persuasion, and influence in his discourse. The research adopts a descriptive–analytical method, and the data have been collected and examined through content analysis and rhetorical examination of selected letters from Nahj al-Balagha. The findings indicate that Imam Ali, by harmoniously combining the three fundamental elements of rhetoric—moral character and personal credibility (ethos), emotional and affective appeal (pathos), and logical reasoning and clarity of argument (logos)—achieved a profound impact on both the minds and hearts of his audience. His letters manifest a deep interconnection between reason and emotion, ethics and politics, as well as language and meaning. The study concludes that Imam Ali, through his application of the triadic principles of persuasion, presents an enduring model of influential and pedagogical discourse that not only enhances the understanding of religious eloquence but also provides a theoretical foundation for the analysis of religious, philosophical, and communicative texts in the modern era. نهج‌البلاغه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین و عمیق‌ترین منابع اندیشه، ادب و بلاغت اسلامی، آیینه‌ای از قدرت زبانی و استدلالی امام علی (ع) در عرصه‌های اخلاقی، سیاسی و اجتماعی است. ضرورت انجام این پژوهش از آنجاست که با وجود تحقیقات فراوان درباره‌ی نهج‌البلاغه، هنوز ساختار اقناعی و بلاغی نامه‌های آن بر پایه‌ی نظریۀ سه‌گانه‌ی ارسطویی (ایتوس، پاتوس و لوگوس) به‌صورت جامع بررسی نشده است. هدف این پژوهش، تحلیل و تبیین راهبردهای بلاغی امام علی (ع) در نامه‌های نهج‌البلاغه است تا ابعاد فصاحت، اقناع و تأثیر کلام آن حضرت روشن گردد. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها از طریق مطالعه‌ی محتوایی و تحلیل بلاغی گزیده‌ای از نامه‌های نهج‌البلاغه گردآوری و بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد امام علی (ع) با ترکیب سه عنصر اصلی بلاغت یعنی منش اخلاقی و اعتبار شخصی (ایتوس)، برانگیختن عاطفه و احساس (پاتوس)، و منطق و استدلال روشن (لوگوس)، توانسته است تأثیری ژرف بر ذهن و قلب مخاطب خود بگذارد. نامه‌های ایشان نشان‌دهنده‌ی پیوندی عمیق میان عقل و احساس، اخلاق و سیاست، و زبان و معنا است. نتیجه‌ی نهایی پژوهش حاکی از آن است که امام علی (ع) با بهره‌گیری از اصول سه‌گانه‌ی اقناع، الگویی جاودانه از گفتار تأثیرگذار و تربیتی ارائه کرده است که نه‌تنها در فهم زیبایی‌های بلاغت دینی مؤثر است، بلکه می‌تواند مبنایی نظری برای تحلیل متون دینی، فلسفی و ارتباطی در روزگار معاصر نیز فراهم آورد. https://rc.isu.ac.ir/article_78159_ec8fecff3f8b2f5c263efaae3c9c7b71.pdf