دانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220251222Characteristics of modern Islamic civilization in Alevi discourse (Meta-analysis study and theme analysis Styles Editing)شاخصه های تمدن نوین اسلامی درگفتمان علوی(مطالعه فراتحلیل و تحلیل مضمون)4554947780510.30497/rc.2025.247219.2073FAحسنبشیراستاد تمام دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.0000-0003-0793-6832ملیحهعابدینیدانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام0009-0007-6933-5334Journal Article20250210<strong>Abstract</strong>
Paying attention to the dimensions and characteristics of civilizations in different schools has created a factor in the direction of wise modeling and expanding the horizon of thinking, as well as promoting the selection of the best and most lasting civilizational structure, which in light of that creates the adherence to that type of civilizational approach in an enlightened way. . In this regard, the modern Islamic civilization was provided during the short period of the political caliphate and the leadership of the Muslims by the Amir of the Believers (peace be upon him) in the Alevi discourse in order to emerge the truth of wisdom. The present research, focusing on 50 internal research articles and using Two research methods, meta-analysis and theme analysis, have dealt with the recognition of the components of civilization in the light of the behavior and speech of Amir Momenan in the realization of Islamic civilization The direction of justice and progress which is one of the most important components of the identity of Alevi civilization in line with the categorization of the basic themes taken from the results of the formulated and extracted articles And the percentage and statistics of the mentioned articles in line with the attention of the researcher's educational level with gender researchers. The research method and... in order to benefit from the meta-analysis method is another part of this research that you should know was paid.
.توجه به ابعاد و شاخصه های تمدن ها در مکاتب مختلف، عاملی در جهت الگو پذیری حکیمانه و بسط افق اندیشه ورزی و نیز ارتقای انتخاب برترین و ماندگارترین ساختار تمدنی ایجاد نموده که در پرتو آن با طریقی روشنگرانه تمسک به آن نوع از رویکرد تمدنی را پدید می آورد. در این راستا ، تمدن نوین اسلامی در دوره کوتاه مدت خلافت سیاسی و زعامت مسلمین از سوی امیر مؤمنان ( علیه السلام ) در گفتمان علوی در جهت پدیدار شدن حقیقت خردورزی فراهم گردید. پژوهش حاضر ، با تمرکز بر 50 مقاله پژوهشی داخلی و در ذیل استفاده از دو روش تحقیق فراتحلیل و تحلیل مضمون به بازشناسی مؤلفه های تمدن ساز در پرتو سیره رفتاری و گفتاری امیر مؤمنان در تحقق تمدن اسلامی پرداخته است. مضامینی فراگیر همچون عقلانیت ، عدالت و پیشرفت که از اهم مؤلفه های هویت ساز تمدن علوی می باشد در راستای مقوله بندی مضامین پایه برگرفته از نتای . ج مقالات صورت بندی و استخراج شده اند. درصد بندی و آمار مقالات مذکور در راستای توجه به مرتبه تحصیلی پژوهشگر یا پژوهشگران، جنسیت ، روش تحقیق و... در راستای بهرهمندی از روش فراتحلیل بخشی دیگر از این پژوهش است که بدان پرداخته شد.https://rc.isu.ac.ir/article_77805_ab4fbd14cfe61ede725ac653cb517ed9.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Effective Drivers of Hijab and Clothing in the Islamic Republic of Iran: A Futures Studies Approachپیشرانهای مؤثر بر حجاب و پوشش در جمهوری اسلامی ایران؛ رویکردی آیندهپژوهانه4955287783410.30497/rc.2025.247756.2089FAسید محمد حسینبدیعی خمسه فرددانشجوی دکتری، آینده پژوهی، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایرانمحمد علیفائضیدانشجوی دکتری، دانش اجتماعی مسلمین، دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.محمدنوروزیاستادیار، معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، جمهوری اسلامی ایران.Journal Article20250208Hijab and clothing can be considered one of the most significant identity and cultural components of Islamic Iran—an element that, whether voluntarily or involuntarily, has become a fundamental pillar in social structuring, with the authentic Iranian-Islamic identity being intrinsically tied to it. The complexity of this issue, along with its theoretical and executive sensitivities, has rendered it a persistent challenge in the policymaking domain. In the present study, which has been defined with a futures studies–policy making approach using the MICMAC (Impact Matrix Cross-Reference Multiplication Applied to a Classification) method, 60 driving forces were initially identified through in-depth interviews. After necessary assessments, these were reduced to 19. The MICMAC software, which was employed to analyze and evaluate the reciprocal relationships of these drivers, identified variables such as media and social networks, Western values, and the media representation of law enforcement actions against unveiled individuals as key and influential factors that play a fundamental role in shaping the overall system. Additionally, variables such as the enforcement of hijab laws and tolerance between supporters and opponents of hijab were identified as dependent variables. Intermediary variables, such as social monitoring and the practice of enjoining good and forbidding evil, were recognized as bridging factors between influential and dependent variables, playing a crucial role in the system’s dynamics. The research findings indicate systemic instability, revealing that a significant number of variables experience a dual-state condition. Based on the study’s findings, several policy recommendations can be made, including: Strengthening the management of media and social networks, Planning to reduce the influence of Western values, Revising enforcement mechanisms of hijab laws, Enhancing social monitoring and reinforcing the practice of enjoining good and forbidding evil, Establishing appropriate family and educational models, Utilizing modern technologies to promote the culture of hijab, Reducing social tensions through the promotion of tolerance, Encouraging culturally appropriate clothing models. The findings highlight the need for a multi-dimensional, adaptive policy approach to effectively address the complexities surrounding hijab and its role in shaping Iranian-Islamic identity.حجاب و پوشش را میتوان یکی از مهمترین مؤلفههای هویتی و فرهنگی، ایران اسلامی دانست، مؤلفهای که خواسته و ناخواسته به عنصری پایهای در جامعهسازی تبدیلشده و هویت ایرانی ـ اسلامی اصیل به آن گره خورده است. پیچیدگی موضوع و حساسیت نظری و اجرایی آن سبب شده است که همواره بهعنوان امری چالشی در فضای سیاستگذاری محسوب گردد. در پژوهش حاضر که با رویکردی آیندهپژوهانه ـ سیاستگذارانه و با استفاده از روش میکمک تعریف شده است، پس از أخذ مصاحبههای عمیق، 60 پیشران تعریف شده و پس از بررسیهای لازم به 19 مورد تقلیل یافتند. در نرمافزار میکمک که به تحلیل و بررسی روابط متقبل این پیشرانها پرداخت متغیرهایی مانند رسانهها و شبکههای اجتماعی، ارزشهای غربی و بازنمایی رسانهای برخورد با بیحجابها بهعنوان متغیرهای کلیدی و تأثیرگذار شناسایی شدند که نقش اساسی در جهتدهی کل سیستم ایفا میکنند. همچنین، متغیرهایی نظیر اجرای قانون حجاب و رواداری میان موافقان و مخالفان حجاب بهعنوان متغیرهای وابسته شناسایی شدند. متغیرهای واسطهای مانند نظارت اجتماعی و امربهمعروف و نهیازمنکر نیز بهعنوان پل ارتباطی بین متغیرهای تأثیرگذار و وابسته، نقش مهمی در پویایی سیستم ایفا میکنند. نتایج تحلیل پژوهش حاکی از ناپایداری وضعیت داشته و نشان میدهد که تعداد قابلتوجهی از متغیرها وضعیتی دووجهی را تجربه میکنند. بر اساس یافتههای پژوهش و بهعنوان توصیه سیاستی میتوان به مواردی نظیر تقویت مدیریت رسانهها و شبکههای اجتماعی، برنامهریزی برای کاهش نفوذ ارزشهای غربی، بازنگری در شیوههای اجرای قانون حجاب، ارتقای نظارت اجتماعی و تقویت امربهمعروف و نهیازمنکر، ایجاد الگوهای مناسب در خانواده و آموزشوپرورش، استفاده از فناوریهای نوین برای ترویج فرهنگ حجاب، کاهش تنشهای اجتماعی از طریق ترویج رواداری و ترویج الگوهای فرهنگی و پوشش متناسب اشاره کرد.https://rc.isu.ac.ir/article_77834_8ed6c0efa957e80e75394e4fcd880c16.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Analyzing Islamophobia in Video Games: A Case Study of Assassin’s Creed Mirage and Cultural Strategies of Resistance in Islamic Societiesتحلیل اسلامهراسی در بازیهای رایانهای با مطالعه موردی اساسینکرید میراژ و تبیین راهبردهای فرهنگی مقابله در جوامع اسلامی5295607788110.30497/rc.2025.248051.2101FAعلیرازیزادهاستادیار گروه هنرهای رسانهای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران0000-0001-9687-827Xابوالفضلمصاحبیطلبه سطح چهار مطالعات اسلامی به زبان انگلیسی، موسسه بینالمللی مطالعات اسلامی، قم، ایرانJournal Article20250413In recent years, video games have emerged as influential media platforms in cultural representation and in shaping public perception. One critical dimension of this representation is the portrayal of religion and religious identities through digital narratives. This study investigates the mechanisms of Islamophobic representation in the video game Assassin’s Creed Mirage and explores how the game, by drawing on historical narratives, Islamic symbols, and culturally embedded settings, contributes to the reproduction of a distorted image of Islam and Muslims. The primary objective of the study is to analyze the game’s semantic, thematic, and semiotic components and to offer strategic cultural countermeasures for addressing such representations in Islamic societies. This research adopts a qualitative and interpretive approach, utilizing a combination of thematic analysis and cultural semiotics. Data were collected through purposive and theoretical sampling from the game's scenes, dialogues, narrative structure, and visual elements. Findings indicate that the game operates through two principal strategies: cognitive distortion and emotional-affective provocation. It redefines core Islamic concepts, such as jihad, justice, worship, and martyrdom, within a context marked by violence and sectarianism. Moreover, by blending Islamic symbols with scenes of threat and terror, the game reinforces subconscious associations of fear and distrust toward Islam. In response, the study proposes targeted solutions such as enhancing critical media literacy, developing indigenous content, and fostering cultural synergy among Muslim societies to counter the ideological spread of digital Islamophobia.در سالهای اخیر، بازیهای رایانهای بهعنوان رسانههایی اثرگذار در بازنمایی فرهنگی و شکلدهی به نگرش مخاطبان، جایگاه ویژهای یافتهاند. یکی از ابعاد مهم این بازنماییها، تصویرسازی از دین و هویتهای مذهبی در بستر روایتهای دیجیتال است. مسئله اصلی پژوهش حاضر، بررسی سازوکارهای بازنمایی اسلامهراسانه در بازی اساسینکرید میراژ است؛ اینکه چگونه این بازی با بهرهگیری از روایت تاریخی، نمادهای اسلامی و فضاهای فرهنگی، به بازتولید تصویری تحریفشده از اسلام و مسلمانان میپردازد. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل مؤلفههای معنایی، تماتیک و نشانهشناختی در بازی مذکور و ارائه راهکارهایی راهبردی برای مواجهه فرهنگی با چنین بازنماییهایی در جوامع اسلامی است. پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و تفسیری است و با تلفیق روش تحلیل تماتیک با رویکرد نشانهشناسی فرهنگی انجام شده است. دادهها از طریق نمونهگیری هدفمند و نظری از صحنهها، دیالوگها و عناصر روایی و گرافیکی بازی استخراج شدهاند. یافتهها نشان میدهد که بازی با دو راهبرد اصلی، یعنی تحریف در بینش مخاطب و تحریک انگیزشی و عاطفی، مفاهیمی همچون جهاد، عدالت، عبادت و شهادت را در بستری خشونتآمیز و فرقهگرایانه بازتعریف میکند. همچنین با ترکیب نمادهای اسلامی با صحنههای تهدید و ترور، احساس ترس و بیاعتمادی نسبت به اسلام را در ناخودآگاه مخاطب تقویت میسازد. در پایان، راهکارهایی چون ارتقاء سواد رسانهای انتقادی، تولید محتوای بومی و تقویت همافزایی فرهنگی برای مقابله با گفتمان اسلامهراسی رسانهای ارائه شده است.https://rc.isu.ac.ir/article_77881_b74f1f0eb67c53c6d87a35f9d34b11de.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Analysis of the Narrative of the Muawiya Series Based on Gérard Genette’s Frameworkتحلیل روایت مجموعه تلویزیونی معاویه بر اساس الگوی ژرار ژنت5615847785910.30497/rc.2025.248241.2109FAهاتفپوررشیدی علیبیگلوگروه ارتباطات، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانمیثمایرانیگروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایرانJournal Article20250512Historical series, as an influential medium in recreating the past, play a pivotal role in shaping the public perception of history and cultural identity. The series "Muawiyah", broadcast in Ramadan 1404 (March 2025) on MBC, focuses on the life of Muawiyah ibn Abi Sufyan, the Umayyad Caliph and a controversial figure in Islamic history, presenting a different representation of him that contradicts traditional narratives. Using Gerard Genette’s narratological framework, this study analyzes the narrative structure of this series to reveal how narrative techniques have been used to reconstruct the image of Muawiyah and the events of early Islam. The findings of the study indicate that the series, by utilizing retrospection and futurism techniques, attempts to create continuity between the past, present, and future, as the series actively uses its duration or the way it manages time in the narrative. Also, in this series, pauses are used to describe the emotions and reflections of the characters, and to create a specific narrative rhythm with the theme of reconstructing Muawiyah's face. The frequency tool also helps to create a specific mental image of the event of the murder of Uthman and gives Muawiyah the opportunity to justify his subsequent actions. In contrast, the use of the multi-directional/repetitive technique to show the fight against the Kharijites allows the series to introduce Muawiyah as a steadfast defender against internal threats, without the need to go into complex and sometimes contradictory historical details. Accordingly, the series "Muawiyah" is not only a historical narrative, but also a "historical narrative" that seeks to present a specific interpretation of history and its characters by using various narrative techniques.مجموعههای تاریخی، بهعنوان رسانهای تأثیرگذار در بازآفرینی گذشته، نقشی محوری در شکلدهی به ادراک عمومی از تاریخ و هویت فرهنگی ایفا میکنند. مجموعه «معاویه»، پخششده در رمضان ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۵) از شبکه MBC، با تمرکز بر زندگی معاویه بن ابیسفیان، خلیفه اموی و شخصیتی مناقشهبرانگیز در تاریخ اسلام، بازنمایی متفاوتی از وی ارائه میدهد که با روایتهای سنتی مغایرت دارد. این پژوهش با بهرهگیری از چهارچوب روایتشناسی ژرار ژنت، به تحلیل ساختار روایی این مجموعه میپردازد تا آشکار سازد چگونه فنون روایی در بازسازی تصویر معاویه و رویدادهای صدر اسلام بهکار رفتهاند. یافتههای پژوهش حکایت از این دارد که مجموعه با بهرهگیری از روشهای گذشتهنگری و آیندهنگری، سعی در ایجاد پیوستگی بین گذشته، حال و آینده دارد، شمن اینکه مجموعه از دیرش یا نحوه مدیریت زمان در روایت، بهطور فعالانه استفاده میکند. همچنین، در این مجموعه درنگ برای توصیف احساسات و تأملات شخصیتها و ایجاد یک ریتم روایی خاص با مضمون بازسازی چهره معاویه، استفاده شده و ابزار بسامد نیز به ایجاد یک تصویر ذهنی خاص از رویداد قتل عثمان کمک کرده و به معاویه فرصت میدهد تا اقدامات بعدی خود را توجیه کند. درمقابل، استفاده از روش چندسویه / تکراری برای نمایش مبارزه با خوارج، این امکان را به مجموعه میدهد تا معاویه را بهعنوان یک مدافع ثابتقدم در برابر تهدیدات داخلی معرفی کند، بدون اینکه نیازی به ورود به جزئیات پیچیده و هرزگاهی متناقض تاریخی باشد. برایناساس، مجموعه «معاویه» نهتنها یک روایت تاریخی نیست بلکه یک «روایتسازی تاریخی» است که با استفاده از روشهای مختلف داستانی، بهدنبال ارائه یک تفسیر خاص از تاریخ و شخصیتهای آن است.https://rc.isu.ac.ir/article_77859_75b6e2a6a4187083244d45ab04151c22.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Futures Studies on the Governance of Religious Propagation in Iran: Analysis of Trends, Drivers, and Strategiesآیندهپژوهی حکمرانی تبلیغ دینی در ایران؛ تحلیل روند پیشرانها و راهبردها5856147791710.30497/rc.2025.248264.2112FAجلالریزانهاستادیار گروه آینده پژوهی دین و دین داری، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران0000-0002-3963-9907Journal Article20250515This study investigates the potential futures of religious advertising governance in Iran, offering strategies to enhance its effectiveness amidst accelerating technological, social, and cultural transformations. The key problem addressed is the increasing challenges posed by digitalization, generational shifts in lifestyles, diminishing trust in traditional religious authorities, and the emergence of new actors in digital spaces. The lack of timely recognition of trends and inadequate responses to dynamic technological and societal shifts have decreased the efficiency of traditional religious advertising methods, necessitating structural changes. Utilizing a qualitative approach and trend analysis tools, the research explores megatrends such as globalization, individualism, digital transformation, and changes in religious identities, linking these phenomena to key drivers such as technological advances, socio-cultural evolution, and governance model shifts. Data for this work were collected through document analysis, literature review, and expert interviews. The findings highlight the need for innovative and technology-driven strategies, interactive content production, media equity enhancement, and redefining the roles of religious preachers to maintain and improve the efficiency of religious advertising. The study emphasizes the importance of an anticipatory, futures-oriented approach to build resilience among religious institutions against rapid societal and technological changes. The results provide actionable insights for policymakers and religious leaders to redesign the system of religious promotion, leveraging emerging opportunities while addressing contemporary challenges. This study offers a framework for innovative, adaptive, and equitable governance of religious advertising to maintain its relevance and effectiveness in the digital age.این پژوهش با هدف بررسی آینده تبلیغ دینی در ایران و شناسایی پیشرانها و راهبردهای اثربخش در عصر تحولات دیجیتال انجام شده است. مسئله اساسی پژوهش، چالشهایی نظیر گسترش فناوریهای اطلاعاتی، دیجیتالسازی، تغییر سبک زندگی نسلهای جدید، کاهش اعتماد به مراجع سنتی و ظهور بازیگران جدید در فضای دیجیتال است که عملکرد تبلیغ دینی را تحت تأثیر قرار دادهاند. با بهرهگیری از روش تحلیل روند و مطالعه اسنادی، این پژوهش تلاش کرده است روندهای کلان و پیشرانهای کلیدی، نظیر جهانیشدن، فردگرایی، عدالت رسانهای و تغییر نقش مبلغان دینی را شناسایی و تحلیل کند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که تحول در فناوریهای ارتباطی، تغییر در سبکهای دینداری و بازتعریف معنویت، نهتنها فرصتهایی برای نوآوری در تبلیغ دینی ایجاد کردهاند بلکه چالشهایی همچون افزایش شبهات دینی، تضعیف مرجعیت سنتی و شکاف نسلی میان مبلغان و مخاطبان جدید را برجسته نمودهاند. این پژوهش بر ضرورت ایجاد راهبردهای دادهمحور، استفاده از فناوریهای نوین، تولید محتوای تعاملی و پاسخگو، تقویت عدالت رسانهای، و بازسازی نقش مبلغان دینی تأکید دارد و نقشه راهی برای سیاستگذاران و مدیران دینی فراهم میآورد تا با رویکردی آیندهنگر، تحولات اجتماعی و فناورانه را مدیریت کرده و اثربخشی تبلیغ دین را در مواجهه با تغییرات محیطی افزایش دهند. این مطالعه، بازبینی سیاستهای تبلیغ دینی و توسعه الگوهایی تطبیقی و نوآورانه را بهعنوان مسیر دستیابی به پویایی و تابآوری نظام تبلیغ دین پیشنهاد میکند.https://rc.isu.ac.ir/article_77917_48f6994776b6a8544f2a8acdd15bc2c9.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Comparative Discourse Analysis of Media on the Arbaeenتحلیل گفتمان تطبیقی رسانهها درباره مراسم راهپیمایی اربعین6156547796310.30497/rc.2025.249024.2140FAسید محمد مهدیموسوی مهراستادیار دانشگاه صدا و سیما ،تهران ، ایران .Journal Article20251001In recent years, the Arbaeen ritual of Husseini has become a phenomenon beyond religious and Shiite rituals and has spread widely at the regional and global levels. This ceremony, as a social, political, cultural and media mega-event, has been the subject of attention and analysis by various news organizations. It is important to examine and understand the way this event is represented in various media. This research was conducted using the critical discourse analysis method of Fairclough and Van Dyke. Its theoretical foundations are based on the examination of linguistic structures, discursive strategies and ideologies governing the media's news and analytical texts regarding Arbaeen and are based on three levels of description, interpretation and explanation in discourse analysis and the use of the theories of Hall and Gramsci. The findings indicate that the news coverage of Arbaeen in the media, rather than being a close reflection of reality, is an active discursive representation that seeks to influence public opinion and shape the audience's perception. Finally, the four discourses of Persian-speaking media abroad with a negative and controversial approach, mainstream media with a moderate approach and relative neutrality, Arab media with an independent approach and sometimes in the form of regional competition, and aligned media with a spiritual, epic, and unifying approach have been identified, and an attempt has been made to explore and criticize the hidden layers of these discourses through textual and discursive analysis.آیین اربعین حسینی در سالهای اخیر به پدیدهای فراتر از مناسک دینی و شیعی تبدیل شده و در سطح منطقهای و جهانی گسترش وسیعی یافته است. این مراسم بهمثابه ابررخداد اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و رسانهای، موضوع توجه و تحلیل نهادهای خبری مختلف بوده است. بررسی و شناخت شیوه بازنمایی این رویداد در رسانههای گوناگون، حائز اهمیت است. این پژوهش با استفاده از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف و وندایک انجام شده است. مبانی نظری آن بر بررسی ساختارهای زبانی، راهبردهای گفتمانی و ایدئولوژیهای حاکم بر متون خبری و تحلیلی رسانهها در خصوص اربعین میپردازد و در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین در تحلیل گفتمان و بهرهگیری از نظریات هال و گرامشی استوار است. یافتهها حاکی از آن است که پوشش خبری اربعین در رسانهها، بیش از آنکه بازتاب نزدیک به واقعیت باشد، یک بازنمایی گفتمانی فعال است که در پی تأثیرگذاری بر افکار عمومی و شکلدهی به برداشت مخاطبان است. درنهایت چهارگفتمان رسانههای فارسیزبان خارج از کشور با رویکردی منفی و مناقشهآمیز ، رسانههای جریان اصلی با رویکردی معتدل و بیطرفی نسبی، رسانههای عربی با رویکردی مستقل و بعضاً به شکل رقابت منطقهای و رسانههای همسو با رویکردی معنوی، حماسی و وحدتبخش بازشناسی شده و کوشیده شده است با تحلیل متنی و گفتمانی، لایههای پنهان این گفتمانها واکاوی و نقد شود.https://rc.isu.ac.ir/article_77963_6aaa718a502fd601d05ecf134a912eb2.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Iranian Women's Uses and Gratifications from Television Series and Streaming Series with Emphasis on Audience Religious Attitudesاستفاده و رضایتمندی زنان ایرانی از سریالهای تلویزیونی و نمایش خانگی با تأکید بر نگرش دینی مخاطبان6556847799210.30497/rc.2025.249602.2158FAپروینطالبی نیاگروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0009-0009-7879-1352ناصرباهنرگروه فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایرانامراللهامانی کلاریجانیگروه علوم ارتباطات اجتماعی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20251208The present study was designed with the primary objective of identifying the patterns of uses and gratifications among Iranian women regarding television and streaming series, by comparing the two main media platforms: broadcast television and streaming services. Its central aim was to examine the role and correlation of these patterns with the variable of the audience's religious attitudes. The significance of this research lies in the growing cultural influence of narrative content in society and its role in interacting with or confronting religious values and beliefs. This applied research employed a survey approach. The statistical population consisted of Iranian women aged 12 and above, from which a random sample of 384 individuals was selected. Data were collected using a researcher-made questionnaire and analyzed with SPSS software. The results indicated that while overall series consumption is high among women, religious attitude is not merely a contextual variable but a significant factor guiding female audiences' choices and their level of gratification. The findings clearly revealed a significant gratification gap between the two media platforms. Specifically, women with higher levels of religiosity found television series more legitimate and preferable due to their greater emphasis on family-oriented and moral values. In contrast, younger, more educated women with weaker religious attitudes sought greater gratification from streaming service content, which emphasizes themes such as individualism, content freedom, and the redefinition of independent female identity. Ultimately, these results demonstrate that the competition between broadcast television and streaming services reflects underlying cultural and value tensions among Iranian women, with religious attitude playing the role of an active cultural filter in media consumption.پژوهش حاضر با هدف اصلی شناسایی الگوهای استفاده و رضامندی زنان ایرانی از مجموعههای نمایشی در قیاس میان دو بستر رسانهای اصلی، یعنی تلویزیون و شبکه نمایش خانگی، و با هدف محوری بررسی نقش و همبستگی این الگوها با متغیر نگرش دینی مخاطبان تدوین شده است. اهمیت این موضوع در نفوذ فرهنگی فزاینده محتوای نمایشی در جامعه و نقش آن در تعامل یا تعارض با ارزشها و باورهای دینی ریشه دارد. این پژوهش از نوع کاربردی است و با رویکرد پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش را زنان ایرانی بالای ۱۲ سال تشکیل میدادند که از میان آنها نمونهای به حجم ۳۸۴ نفر بهصورت تصادفی انتخاب شدند. دادهها با استفاده از پرسشنامه محققساخته جمعآوری و با نرمافزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که میزان استفاده از مجموعهها در میان زنان بهطور کلی بالاست؛ اما نگرش دینی نهتنها یک متغیر زمینهای بلکه عامل مهمی در جهتدهی به انتخاب و میزان رضایتمندی مخاطبان زن است. یافتهها بهوضوح حاکی از وجود یک شکاف رضایتمندی معنادار میان دو بستر رسانهای بود؛ بهطوریکه زنان با سطح دینداری بالاتر، مجموعههای تلویزیون را بهدلیل تأکید بیشتر بر ارزشهای خانوادهمحور و اخلاقی، مشروعتر و مطلوبتر دانسته و ترجیح میدهند. درمقابل، زنان جوانتر، تحصیلکردهتر و با نگرش دینی ضعیفتر، رضایت بیشتری را در محتوای شبکه نمایش خانگی جستجو میکنند که بر مضامینی نظیر فردگرایی، آزادی محتوایی و بازتعریف هویت زنانه مستقل تأکید دارد. این نتایج درنهایت نشاندهنده آن است که رقابت میان تلویزیون و نمایش خانگی، بازتابدهنده تنشهای فرهنگی و ارزشی در میان زنان ایرانی بوده و نگرش دینی نقش پالایش فرهنگی فعال را در مصرف رسانهای ایفا میکند.https://rc.isu.ac.ir/article_77992_2a6b130330adc5567788e11032dec8cc.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Modeling the Effect of Religious Beliefs on Security (Ethical, Judicial, and Economic): A Multivariate Analysis with Structural Equations Approachتأثیر باورهای دینی شهروندان کرمانی بر ابعاد امنیت اخلاقی، قضایی و اقتصادی: ارائه یک مدل ساختاری6857267792410.30497/rc.2025.248245.2110FAسیناامینی زادهاستادیار گروه علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان ، کرمان، ایران .0000-0002-7365-190XJournal Article20250512.
This study investigated the effective relationship between religious beliefs and security at the economic, ethical, and judicial levels. For this purpose, a survey method was employed, and 380 questionnaires were distributed based on the Cochran formula and the multistage random cluster sampling method. The results of the data analysis showed that religious beliefs, as a composite variable, could only account for 24% of the latent variables of security. In general, the significant effect of religious beliefs on overall security, with an estimate of 0.493 (P<0.001), confirms the positive and strong influence of this variable. In this context, judicial security, serving as a reference variable, exhibited an effect size of 507, while moral security demonstrated a strong effect of 623 (P<0.001), and economic security had a significant effect of 0.201 (P=0.047) - all indicating a direct relationship with overall security. Furthermore, the analysis of the direct effects of religious beliefs revealed that this variable has a tangible impact on security (with an estimate of 0.211 and C.R.=3.796), indicating a positive and strong relationship. The effect of judicial security is recognized as the reference variable at 1.000, while the direct effect of moral security (1.316) is higher than that of economic security (0.391). In terms of indirect effects, the relationships between security and its sub-components, including economic security (0.290), moral security (0.324), and judicial security (0.293), are also significant. Overall, the findings demonstrate a significant correlation between religious beliefs and security, with differing impacts on various security dimensions evident. The results of this study emphasize the importance of religious beliefs as an effective factor in promoting various levels of security. These findings can assist policymakers and decision-makers in the social realm to enhance the security situation within society by reinforcing religious beliefs. The emphasis on judicial and moral security as key elements highlights the necessity of participatory policies in this domain, as well as the effectiveness of addressing social and cultural dimensions in promoting public security.این پژوهش با هدف بررسی رابطه مؤثر بین باور دینی و امنیت در سطوح اقتصادی، اخلاقی و قضایی (بهعنوان بعدی نوین) انجام شده است. برای اینمنظور از روش پیمایش و توزیع ۳۸۰ پرسشنامه بر اساس فرمول کوکران و روش خوشهای چند مرحلهای تصادفی استفاده شد. نتایج تحلیل دادهها نشان داد که باور دینی بهعنوان متغیری کل، تنها ۲۴ درصد از متغیر مکنون امنیت را توان سنجش دارد. بهطورکلی، اثر معنادار باور دینی بر امنیت کل با تخمین ۰.۴۹۳ (P<0.001) تأثیر مثبت و قوی این متغیر را تأیید میکند. در این راستا، امنیت قضایی با اثر ۰.۵۰۷، امنیت اخلاقی با تأثیر قوی ۰.۶۲۳ (P<0.001) و امنیت اقتصادی نیز با تأثیر معنادار ۰.۲۰۱ (P=0.047) رابطه مستقیمی با امنیت کل دارند. همچنین بررسی تأثیرات مستقیم باور دینی نشان داد که این متغیر تأثیر ملموسی بر امنیت دارد با برآورد ۰.۲۱۱ و (C.R.=3.796) که نمایانگر ارتباط مثبت و قوی است. تأثیر امنیت قضایی بهعنوان متغیر مرجع ۱.۰۰۰ شناخته شده و تأثیر مستقیم امنیت اخلاقی (۱.۳۱۶) بالاتر از امنیت اقتصادی (۰.۳۹۱) است. در تأثیرات غیرمستقیم، رابطه بین امنیت و زیرمجموعههای آن شامل امنیت اقتصادی (۰.۲۹۰)، امنیت اخلاقی (۰.۳۲۴) و امنیت قضایی (۰.۲۹۳) نیز معنادار است. در مجموع، یافتهها نشاندهنده همبستگی قابلملاحظه میان باور دینی و امنیت است و تأثیرات مختلف آن بر ابعاد گوناگون امنیت بهوضوح مشهود است.نتایج این تحقیق تأکید بر اهمیت باورهای دینی بهعنوان عامل مؤثر بر ارتقای سطوح مختلف امنیت دارد. این یافتهها با ارائه کاربردهای سیاستی و راهبردی، میتوانند به سیاستگذاران و تصمیمگیران در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و تعلیموتربیت کمک کنند تا با تقویت باورهای دینی، به بهبود وضعیت امنیتی جامعه بپردازند. تأکید ویژه بر یافتههای مربوط به امنیت قضایی و اخلاقی بهعنوان عناصر کلیدی نشان میدهد که سیاستهای مشارکتی در این زمینه ضروری است و توجه به ابعاد اجتماعی و فرهنگی (بهویژه در عرصه سیاستگذاری فرهنگی) میتواند در ارتقای امنیت عمومی مؤثر باشد.https://rc.isu.ac.ir/article_77924_ef930f967612c719bc5b21060bb719eb.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Investigating the impact of cultural leadership on deviant behaviors in the workplace and organizational citizenship behavior through incivility in the workplaceبررسی تأثیر رهبری فرهنگی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار و رفتار شهروندی سازمانی از طریق بینزاکتی در محیط کار7277487784710.30497/rc.2025.247552.2084FAعباسقائدامینی هارونیدکتری مدیریت، مربی گروه مدیریت، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز فرهنگی هنری دریژنو، فرخشهر، ایران.0000-0003-4004-3569مهسانهمتی زادهدانشجوی کارشناسی، مدیریت فرهنگی، دانشگاه جامع علمی کاربردی، مرکز فرهنگی هنری دریژنو، تهران، ایران.0009-0003-9844-4733مهردادصادقیاستادیار ،دانشکده حمکرانی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) ، اصفهان، ایران0000-0002-7712-1463حمیدزمانی چریانیدانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فرهنگی دانشکده حمکرانی اسلامی ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) ، اصفهان، ایران0009-0003-9844-4733Journal Article20250110The present study was conducted with the aim of investigating the impact of cultural leadership on deviant behaviors in the workplace and organizational citizenship behavior through incivility in the workplace. The current research was applied in terms of its purpose and descriptive in terms of correlational data collection. The statistical population of this research was made up of all the employees of Isfahan Islamic Azad University (Khorasgan) in the number of 660 people, of which 445 people were selected as a sample through the proportional stratified sampling method through the Cochran sampling formula. measure its validity and reliability, three types of instrument validity were used: content validity, convergent validity, and divergent validity, and to determine the reliability of the questionnaire, two criteria, Cronbach's alpha and composite reliability coefficient, were used. After analyzing the data, it was found that the Cultural leadership has a positive and significant effect on organizational citizenship behavior, which coefficient is 0.66, and cultural leadership has a negative and significant effect on deviant behaviors in the workplace, which coefficient is -0.66. The results of the bootstrap test showed that leadership Culture indirectly has a significant effect on deviant behaviors in the workplace and organizational citizenship behavior through incivility in the workplace. Based on the findings of the research, cultural leadership can predict deviant behaviors in the workplace and organizational citizenship behavior, and incivility in the workplace plays an important role in increasing deviant behaviors in the workplace and reducing organizational citizenship behavior.<br /> پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رهبری فرهنگی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار و رفتار شهروندی سازمانی از طریق بینزاکتی در محیط کار انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت دادهها توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) به تعداد 660 نفر تشکیل دادند که از طریق فرمول نمونهگیری کوکران تعداد 445 نفر بهعنوان نمونه از طریق روش نمونهگیری طبقهای متناسب با حجم انتخاب شدند. جهت سنجش روایی و پایایی ابزار از سه نوع روایی ابزار روایی محتوایی، روایی صوری و روایی سازه و جهت سنجش پایایی پرسشنامه از معیار آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج نشان داد که رهبری فرهنگی بر رفتار شهروندی سازمانی تأثیر مثبت و معناداری دارد و رهبری فرهنگی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار تأثیر منفی و معناداری دارد و همچنین نتایج نشان داد که رهبری فرهنگی بهطور غیرمستقیم از طریق بینزاکتی در محیط کار بر رفتارهای انحرافی در محیط کار و رفتار شهروندی سازمانی اثر معنادار داشت. برایناساس رهبری فرهنگی میتواند رفتارهای انحرافی در محیط کار و رفتار شهروندی سازمانی را پیشبینی کند و بینزاکتی در محیط کار نقش مهمی در افزایش رفتارهای انحرافی در محیط کار و کاهش رفتار شهروندی سازمانی دارد.https://rc.isu.ac.ir/article_77847_029b448f97fda7961a7d507369d030db.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Investigating the relationship between students' media consumption and religiosity in the country's universities; Data analysis of a national surveyبررسی رابطه مصرف رسانه و دینداری در دانشجویان کشور7497887779810.30497/rc.2025.247268.2077FAرضاصفری شالیدکتری دانشگاه خوارزمی، تهران، جمهوری اسلامی ایران0000-0003-3095-0819میناصالحیدانشجوی دکتری دانشگاه خوارزمی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.Journal Article20241105Investigating the relationship between media consumption and the level of religiosity of students is one of the topics of interest of sociologists and cultural policy makers. Therefore, the present study was conducted with the aim of investigating the level of religiosity and media consumption of students across the country, as well as measuring the relationship between media consumption and their level of religiosity, with a quantitative and survey method and with the help of a questionnaire, among the students of the all universities in the country. The statistical population was all students of the country, 2060 of whom were selected by a combination of multi-stage (matched and random) sampling methods. The findings of the research show that there is a correlation between media consumption and religiosity among students. This unity takes a different direction depending on which media is used the most; In this way, there is a negative correlation between the use of foreign social networks, especially Telegram and Instagram, which are two popular media with the highest rate of use among students, and the level of religiosity, and with the increase in the use of foreign social networks, the level of religiosity will be low. However, there is a positive correlation between the consumption of domestic media and the degree of religiosity of students, and with the increase in the consumption of domestic media, the degree of religiosity will increase. In general, the influence of external social networks was evaluated slightly more than the influence of internal social networks. Therefore, media activity by producing content in accordance with local values is very important, and therefore the space or media field should not be given to competing and opposing currents in terms of content production, and the mission and activity of cultural institutions at the community level and within the university today is more important than any other. Another time is very important. The findings of this research show the necessity of pathology and revision of the relevant policies in the country.
امروزه مصرف رسانه و سطح دینداری دانشجویان یکی از موضوعات مورد توجه جامعهشناسان و سیاستگذاران فرهنگی است؛ برای همین اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان دینداری و میزان مصرف رسانه و نیز سنجش رابطه میان این دو متغیر در میان دانشجویان سراسر کشور انجام شد. در این پژوهش، از الگوواره اثباتی و راهبرد قیاسی بهره گرفته شده است. این پژوهش بهلحاظ اجرا، بهروش کمی و پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری تمامی دانشجویان کشور بودهاند که تعداد 2060 نفر از آنان با ترکیبی از روشهای نمونهگیری چندمرحلهای (منطبق و تصادفی) انتخاب شدند و با ابزار پرسشنامه، دادههای لازم از آنان گردآوری شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که میانگین مصرف رسانه در طول شبانهروز حدود 4 ساعت و 10 دقیقه است. طبق نتایج در سطح متوسط میان مصرف رسانه و دینداری در میان دانشجویان همبستگی وجود دارد. این همستگی بسته به اینکه کدام رسانهها بیشتر مورد استفاده قرار بگیرد، جهت متفاوتی به خود میگیرد؛ بهاینترتیب که میان استفاده از شبکههای اجتماعی خارجی، بهویژه تلگرام و اینستاگرام که دو رسانه محبوب و با بالاترین میزان استفاده در میان دانشجویان بودهاند و میزان دینداری همبستگی منفی وجود دارد و با افزایش استفاده از شبکههای اجتماعی خارجی میزان دینداری پایین خواهد بود؛ اما بین مصرف رسانههای داخلی و میزان دینداری دانشجویان همبستگی مثبت وجود دارد و با افزایش مصرف رسانههای داخلی، میزان دینداری افزایش خواهد داشت. بهطورکلی، تأثیر شبکههای اجتماعی خارجی اندکی بیش از تأثیر شبکههای اجتماعی داخلی ارزیابی شد. ازاینرو فعالیت رسانهای با تولید محتوای مطابق با ارزشهای بومی بسیار مهم است. بنابراین نباید فضا و یا میدان رسانهای را بهلحاظ تولید محتوا به جریان رقیب و مخالف داد و رسالت و فعالیت نهادهای فرهنگی در سطح جامعه و داخل دانشگاه امروزه بیشتر از هر زمان دیگری بسیار مهم است. یافتههای این پژوهش لزوم آسیبشناسی و بازنگری در سیاستگذاریهای مربوطه در کشور را به تصویر میکشد.https://rc.isu.ac.ir/article_77798_da0cb86d0e1b7cf2e49baf9351045131.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220260120Investigating the impact of artificial intelligence (AI) on contemporary human religiosity in the three fields of anthropology, value theory, and epistemologyبررسی تأثیر هوش مصنوعی بر دینداری انسان معاصر (در سه حوزه انسانشناسی، ارزششناسی و معرفتشناسی)7898207799710.30497/rc.2025.249183.2145FAعلییوسفی هنومروردانشجوی دکتری مدرسی معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، جمهوری اسلامی ایران .علیکربلائی پازوکیدانشیار و هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.صالححسن زادهاستاد تمام گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.حسام الدینخلعتبریدانشیار و هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، جمهوری اسلامی ایران.Journal Article20251015This study explores the implications of the growing use of artificial intelligence (AI) for Islamic theology, with a particular focus on anthropological, epistemological, and axiological dimensions. The research adopts a mixed‑methods design. In the quantitative strand, data were collected through a researcher‑made questionnaire, and in the qualitative strand, semi‑structured interviews were conducted with 30 scholars of Islamic theology and philosophy. Quantitative data were analyzed using appropriate inferential statistics to examine relationships and differences between key variables, while qualitative data were coded and organized into overarching themes. The findings indicate that AI, alongside expanding opportunities for religious education, access to sources, and new modes of understanding texts, raises fresh questions about the nature of the knowing subject, the locus of epistemic authority, and the status of ethical and religious values within the Islamic tradition. Participants acknowledge the considerable potential of AI but simultaneously stress the need to reconsider certain anthropological and epistemological assumptions and to formulate ethical and jurisprudential guidelines for the age of intelligent technologies. The main contribution of this study lies in its simultaneous focus on Islamic theology and its use of an integrated mixed‑methods approach, which combines empirical and conceptual analysis and may serve as a model for future interdisciplinary research at the intersection of religion and AI.هدف این پژوهش، واکاوی پیامدهای گسترش هوش مصنوعی برای الهیات اسلامی با تأکید بر ابعاد انسانشناختی، معرفتشناختی و ارزششناختی است. در این مطالعه، از یک طرح ترکیبی کمّی ـ کیفی با رویکرد اکتشافی متوالی استفاده شده است. در بخش کمّی، دادهها از طریق یک پرسشنامه محققساخته با ۳۰ مؤلفه و مقیاس پاسخ لیکرت ۵ درجهای از ۳۰ نفر از استادان الهیات و فلسفه اسلامی گردآوری شد. در بخش کیفی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ پرسش راهنما انجام گرفت و مصاحبهها بهصورت صوتی ضبط و سپس متنی شدند. دادههای کمّی با استفاده از آزمونهای آماری مناسب t-test) و همبستگی پیرسون) برای سنجش رابطه و تفاوت میان متغیرها تحلیل شدند و دادههای کیفی نیز بر اساس فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی و استخراج تمها بررسی شدند. یافتهها نشان میدهد هوش مصنوعی در کنار ایجاد فرصتهایی برای تعمیق آموزش دینی، فهم متون و گسترش دسترسی به منابع، پرسشهای جدیدی را درباره ماهیت فاعل شناسا، مرجعیت معرفتی و ارزشهای اخلاقی در سنت اسلامی پدید میآورد. نتایج همچنین حاکی است که استادان الهیات ضمن اذعان به ظرفیتهای فناوری، بر ضرورت بازاندیشی در برخی مبانی انسانشناسی و معرفتشناسی و نیز تدوین ضوابط ارزشی و فقهی متناسب با عصر هوش مصنوعی تأکید دارند. نوآوری اصلی پژوهش در تمرکز همزمان بر الهیات اسلامی و بهکارگیری روش ترکیبی برای ادغام دادههای تجربی و تحلیلی است که میتواند الگویی برای مطالعات بینرشتهای آینده در قلمرو دین و فناوری فراهم آورد.https://rc.isu.ac.ir/article_77997_28178a07b6ede3d7887dc1b11dee1612.pdfدانشگاه امام صادق علیهالسلامدین و ارتباطات (نامه صادق)2252-025232220251222Presenting a cultural policy-making model based on effective drivers in university virtual educationارائه الگوی سیاستگذاری فرهنگی مبتنی بر پیشرانهای مؤثر در آموزش مجازی دانشگاه8218627787610.30497/rc.2025.248851.2136FAسمانهمرادیگروه سیاستگذاری فرهنگی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، جمهوری اسلامی ایران0009-0001-3520-2548عباسعلیقیومیگروه مدیریت فرهنگی و مدیریت رسانه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران0000-0003-4764-7461اسماعیلکاووسیگروه سیاستگذاری فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20250831This article designs a futures-oriented cultural policy model for virtual education in universities. It proposes a proactive framework to anticipate challenges and minimize crises by incorporating stakeholder input. While virtual education is a key driver for sustainability and complements traditional systems, especially in crises, it raises concerns about preserving the university's social identity in the digital realm, particularly socio-culturally. The model addresses the tension between globalized education and specific cultural requirements, aiming to provide a structured approach for effective policy-making in this evolving field.
This research is developmental-applied in terms of its purpose and its nature is descriptive-exploratory. In this regard, with the assistance of a panel of experts through in-depth and semi-structured interviews, effective drivers were identified with the help of the interaction structure impact analysis method and the Mic-Mac software. Based on the results obtained, a cultural policy-making model was designed using the SSM (Soft Systems Method) method based on complex interactions between factors, attention to the multiple stakeholders of the virtual education system in the university, the conflict between the globalization of virtual education and Iranian-Islamic cultural requirements, and drastic technological changes. This model has been designed based on a process model in 5 stages, the first stage being prediction, prescription, and decision-making regarding cultural policies in accordance with current and future needs, the second stage being the formation and selection of policies, the third stage being the implementation of policies, the fourth stage being the ex post evaluation of policies, and the fifth stage being the adjustment, modification, or stabilization of policies. This model, while maintaining relative comprehensiveness, rationality, common sense, and attention to stakeholders, is a simple concept that firstly focuses on the limits and pitfalls of policymaking in universities, secondly on the place of virtual education in universities, and thirdly on effective trends and drivers in the field of policymaking.این مقاله با هدف طراحی الگوی سیاستگذاری فرهنگی آموزش مجازی دانشگاه با رویکرد آیندهپژوهانه بهعنوان چهارچوبی نظامیافته و عملیاتی به نگارش درآمد. سیاستگذاری بر مبنای آیندهپژوهی رویکرد پیشدستانه را تقویت میکند تا قبل از ایجاد مسئله، شرایط را مدیریت کرده و با ارائه راهحلی مبتنی بر آراء ذینفعان، احتمال بروز مشکل و بحران به حداقل رساند. دانشگاه یکی از مراکز راهبردی در کشور بوده و بهعنوان نهادی هوشمند، خودتنظیم و خودراهبر راهی جز حرکت به سمت الگوی آیندهنگاری راهبردی ندارد. پیشران آموزش مجازی، یکی از محرکهای اصلی الگوواره پایداری در دانشگاه است که بهعنوان دستیار جدی نظام آموزشی سنتی در مدیریت بحران ایفای نقش میکند، باوجوداین هویت اجتماعی دانشگاه در نظام آموزش مجازی، نگرانیهای روزافزونی را نسبت به آینده این نظام در دانشگاه خصوصاً در بُعد فرهنگی ـ اجتماعی بهوجود آورده است. این پژوهش، از نظر هدف، توسعهای ـ کاربردی بوده و ماهیت آن توصیفی ـ اکتشافی است. دراینراستا با همراهی پنل خبرگان از طریق مصاحبه عمیق و نیمهساختاریافته، با کمک روش تحلیل تأثیر ساختار متقابل و نرمافزار میکمک پیشرانهای مؤثر شناسایی گردید و بر اساس نتایج بهدستآمده، باروش SSM (روش سیستمهای نرم) الگوی سیاستگذاری فرهنگی بر اساس تعاملات پیچیده بین عوامل، توجه به ذینفعان متعدد سیستم آموزش مجازی در دانشگاه، تضاد بین جهانیسازی آموزش مجازی و الزامات فرهنگی ایرانی ـ اسلامی و تغییرات شدید فناوری، طراحی گردید. این الگو براساس الگوی فرایندی، در 5 مرحله طراحی شده است که مرحله اول، پیشبینی، تجویز و تصمیمگیری در مورد سیاستهای فرهنگی متناسب با نیاز حال و آینده، مرحله دوم، شکلگیری و انتخاب سیاستها، مرحله سوم، اجرای سیاستها، مرحله چهارم، ارزیابی پسینی سیاستها و مرحله پنجم، تعدیل، اصلاح یا تثبیت سیاستها میباشد. این الگو با حفظ جامعیت نسبی، عقلانیت و منطق متعارف و توجه بهذینفعان، بهعنوان انگارهای ساده اولاً، حدود و ثغور سیاستگذاری در دانشگاه؛ ثانیاً، جایگاه آموزش مجازی در دانشگاه و ثالثاً، متمرکز بر روندها و پیشرانهای مؤثر در حوزه سیاستگذاری است.https://rc.isu.ac.ir/article_77876_b02e332d0ff00394cb21b94458fe5abf.pdf