الگوی تعیین مسائل در فرآیندِ خط مشی‌گذاریِ سازمان‌هایِ فرهنگیِ بخشِ عمومی مطالعه موردی: سازمان فرهنگی، اجتماعی، ورزشی شهرداری اصفهان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
محمد وحید صافی اصفهانی 1
محمدرضا عطاردی 2
محمدصادق نصراللهی 3
1 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.
2 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دولتی، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه فرهنگ و دولت، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران.
10.30497/rc.2022.76523
چکیده
مسئله عبارت است از تفاوتی که میان وضع موجود و وضع مطلوب امور وجود دارد. امّا اساساً چه اتفاقی رخ می‌دهد که ما در مواجهه با یک پدیده می‌گوییم این «مسئله‌»‌ی ماست؟ چه می‌شود که وقتی ما به چیزی نگاه می‌کنیم جرقه‌ای در ذهنمان ایجاد می‌کند که این جرقه برای فرد دیگری که به همان چیز نگاه می‌کند ایجاد نمی‌شود. آن‌چه بارقه‌های مسئله‌شناسانه را در ذهن‌ها ایجاد می‌کند «نظریه» است. هر نظریه‌ی فرهنگی یک معیار و هدف کلیدی به نام وضعیت مطلوب دارد و این وضعیت مطلوب را می‌تواند حدود و ثغور منافع، ایدئولوژی‌ها، نیازها وخواسته‌های فردی و اجتماعی تعریف و ترسیم نماید و آن چه که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم مانع تحقق این وضعیت مطلوب می‌شود را «مسئله‌ی فرهنگی» می‌گویند. بنابراین این وضعیت مطلوب است که مشخص می‌کند چه چیزی مشکل و مسئله هست و چه چیزی مشکل و مسئله نیست. سوال اصلی این تحقیق این است که در جمهوری اسلامی ایران چه الگو یا مدل‌هایی برای شناخت مسائل در حوزه‌ی فرهنگ وجود دارد، چرا که بررسی الگوی مسئله‌شناسی در هر جامعه، مبیّن نوع نگاه به مسائل در یک نظام مبتنی بر نظریه فرهنگی خاص می‌باشد. مطالعه ادبیات علمی کشور، فقدان بررسی‌های نظری و در عین حال ناظر به عمل و واقعیت در زمینه‌ی مسئله‌شناسی فرهنگی را نشان می‌دهد و یک موضوع و یا رخداد فرهنگی بیش از آن‌که از دریچه‌ی یک الگوی دقیق رد شود و به مسأله‌ی فرهنگی تبدیل شود، از دالان برداشت‌ها و علایق شخصی فرد خط‌مشی گذار می‌گذرد و شکل مسأله‌ی فرهنگی به خود می‌گیرد. بدین منظور، این تحقیق با مطالعه موردی یکی از سازمان‌های فرهنگی بخش عمومی کشور و با استفاده از روش تحلیل مضمون، نمونه‌ای از الگوی مفهومی مسئله‌شناسی را پیشنهاد داده است. این الگوی سه وجهی نشان می‌دهد در این سازمان فرهنگی نوع نگاه به مسائل فرهنگی چگونه شکل می‌گیرد.
کلیدواژه‌ها
مسئله‌شناسی فرهنگی
سازمان‌های فرهنگی
مسئله شناسی
خط مشی گذاری فرهنگی
سیاست‌گذاری فرهنگی
موضوعات

عنوان مقاله English

Identifying Issues Model in the Policy-Making Process of Public Sector Cultural Organizations, Case study: Isfahan Municipality's Cultural, Social and Sports Organization

نویسندگان English

Mohammad Vahid Safi Esfahani 1
Mohammadreza Atarodi 2
Mohammadsadeq Nasrollahi 3
1 PhD Student of Culture and Communication, Faculty of Islamic Studies, Culture and Communication, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Public Administration, Faculty of Islamic Studies and Public Administration, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor, Department of Culture and Government, Faculty of Islamic Studies, Culture and Communication, Imam Sadiq University, Tehran, Iran.
چکیده English

The problem is the difference between the current situation and the desired one. However, basically what happens when we are confronted with a phenomenon that we call "problem"? What happens when we look at something that creates a spark in our mind while it has not been the same for another person who is looking at the same thing? What creates problematic sparks in minds is "theory." Every cultural theory has a key criterion called the desired situation, and what directly or indirectly prevents the realization of this desirable situation would be called a "cultural problem." Therefore, it is desirable to determine what is problem and what is not problem. Examining the problem-solving model in any society reveals the way of looking at issues in a system based on a specific cultural theory. The study of the scientific literature of the (our) country shows the lack of theoretical studies and at the same time observes the practice and reality in the field of cultural issues that are focused on the cultural realities of Iranian society. This case study, by case study of one of the cultural organizations of the public sector of the country, and using the thematic analysis method, has proposed an example of the conceptual model of problematics. This three-dimensional model shows how the view of cultural issues is formed by this cultural organization. Also, a five-dimensional management conceptual model was drawn, which studies showed that all cultural issues in this organization follows these five aspects.

کلیدواژه‌ها English

Identifying Cultural Issue
Cultural Organizations
Problematics
Policy Making of Culture
Cultural Policy
استراس، آنسلم؛ کوربین، جولیت (1385)، اصول روش تحقیق کیفی، نظریه مبنایی، مترجم: بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اشتریان، کیومرث (1386)، سیاست‌گذاری عمومی در ایران، تهران: بنیاد حقوقی میزان.
آریان‌پور، امیرحسین (1362)، پژوهش، تهران: انتشارات امیرکبیر.
پهلوان، چنگیز (1390)، فرهنگ‌شناسی، تهران: قطره.
چلبی، مسعود (1381)، جامعه‌‌شناسی نظم: تشریح و تحلیل نظری نظم اجتماعی، تهران: نشر نی.
خدایی‌مهر، محمد‌مهدی (1392)، مسئله‌یابی در سیاست‌گذاری سازمان‌های فرهنگی، مورد مطالعاتی: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی، تهران: واحد پایان‌نامه‌های دانشگاه امام صادق(ع).
رازنهان، فیروز (1388)، «فرهنگ در آیینه سند چشم‌انداز (مصاحبه)»، نشر سوره، شماره 43.
ریتزر، جورج (1394)، نظریه جامعه‌‌شناسی در دوران معاصر، مترجم: محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
سرایی، حسن (۱۳۷۳)، «تحقیقات علمی، مطالعات کار‌شناسی و توسعه علمی»، مجموعه مقاله‌های سمینار جامعه‌‌شناسی، ج اول، تهران: انتشارات سمت.
صالحی‌امیری، رضا (1387)، مبانی سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی، تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام.
طرقی، مجید (1384)، درس‌نامه روش تحقیق، قم: مرکز نشر هاجر.
عابدی جعفری، حسین؛ تسلیمی، محمد؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ‌زاده، محمد (1390)، «تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی»، اندیشه مدیریت راهبردی، سال پنجم، شماره دهم (پاییز و زمستان 1390).
فاضلی، نعمت‌الله (1394)، گزارش نشست علمی (مسئله چیست؟ مسئله‌شناسی فرهنگی با رویکرد مطالعات فرهنگی)، چاپ اول، تهران: معاونت پژوهش‌های اجتماعی ـ فرهنگی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
فولادی، حفیظ‌الله (1378)، «مسائل اجتماعی»، مجله معرفت، شماره 30.
کمال، عباسعلی (1396)، «تحلیل انتقادی مبانی انسان‌شناختیِ نظریۀ «انگیزۀ خدمت‌رسانی عمومی» مبتنی‌بر اندیشۀ علامه طباطبایی، پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
کوهن، تامس (۱۳6۹)، ساختار انقلاب‌های علمی، مترجم: احمد آرام، چاپ اول، تهران: انتشارات سروش.
گال، مردیت و دیگران (1382)، روش‌های تحقیق کمّی و کیفی در علوم تربیتی و روان‌شناسی، مترجم: احمدرضا نصر و دیگران، تهران: انتشارات سمت.
لوزیک، دانیلین (1394)، نگرشی نو در تحلیل مسائل اجتماعی، مترجم: سعید معیدفر، تهران: انتشارات امیرکبیر.
لیندلوف، تامس؛ برایان، تیلور (1388)، روش‌های تحقیق کیفی در علوم ارتباطات، مترجم: عبدالله گیویان، تهران: انتشارات همشهری.
ماری جو، هچ؛ کانلیف، ان.ال (1389)، نظریه سازمان: مدرن، نمادین ـ تفسیری و پست‌مدرن، مترجم: حسن دانایی‌فرد، تهران: مؤسسه کتاب مهربان نشر.
مشبکی، اصغر؛ خادمی، علی‌اکبر (1387)، «بررسی آسیب‌شناسانۀ سیاست‌ها و سیاست‌گذاری‌های فرهنگی ایران بعد از انقلاب اسلامی»، نامه پژوهش فرهنگی، سال نهم، شماره 4.
ناطق‌پور، محمدجواد (1380)، «اطلاع‌رسانی و مسائل اجتماعی»، مجله جامعه‌‌شناسی ایران، شماره 6، بهار.
الوانی، سید مهدی؛ شریف‌زاده، فتاح (1387)، فرایند خط‌مشی‌گذاری عمومی، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
وحید، مجید (1381)، «بررسی فرایند شکل‌گیری و قرارگیری مشکل در عرصه عمومی و دستورکار سیاست‌گذاری»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 57.
ویمر، راجر دی؛ دومینیک، جوزف آر (1384)، تحقیق در رسانه‌های جمعی، تهران: انتشارات سروش.
یوسفی، علی (1390)، «تأملی جامعه‌شناختی در تشخیص و تعیین اولویت مسائل اجتماعی ایران»، مجله مسائل اجتماعی ایران، سال دوم، شماره 1.
Ann Majchrzuk, (1984), Methods for Policy Research, (London: Sage Publications: 11.
Babbie E. (2002), The basice of social research, Belmont, Calif, London: Wadsworth/Thomason Learning.
Dunn, W. N. (2004), Public Policy Analysis: An Introduction, Prentice Hall.
Dunn, William, (1994), Public policy Analysis: An Introduction, Prentice Hall.
Kevin V. Mulkahy (2017), Public Culture, Cultural Identity, Cultural Policy (Comparative Perspectives), Louisiana State University School of Political Science.
Merton R. (1965), Notes on Problem-Finding in Sociology in Sociology Today, NewYourk, Free Press.
Poper, K. (1999), All life is problem solving, Routledge.
دین و ارتباطات (نامه صادق)
دوره 29، شماره 2 - شماره پیاپی 62
دین و ارتباطات
آذر 1401
صفحه 220-189