نقش هفت نظریۀ تاثیرگذار علوم اجتماعی و علوم سیاسی در فرآیند اقناع رسانه‌ای بین‌المللی گروه‌های تروریستی (مطالعۀ موردی: داعش)

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسندگان
هومن قاپچی 1
سید مهدی شریفی 2
علی اکبر فرهنگی 3
طاهر روشندل اربطانی 3
1 دکترای مدیریت رسانه. دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.30497/rc.2022.76526
چکیده
مسالۀ اصلی این پژوهش، خلاء نظری موجود در تحقیقات پیرامون روش جذب گروه‌های تروریستی است. داده‌ها از طریق روش‌های گردآوری اسناد و مدارک کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از هوشمندی منبع باز جمع‌آوری شده‌اند. ابتدا با روش «مطالعۀ موردی» و روش نمونه‌گیری «گلوله‌برفی» 124 نفر از اعضای اروپایی‌ داعش مورد مطالعه قرار گرفته و برای هرکدام پروفایل جداگانه ساخته شد. سپس 7 نظریۀ مطرح علوم اجتماعی و علوم سیاسی «هویت مقاومت کاستلز، ذهن بی‌خانمان پیتر برگر، کنترل ذهن آدورنو و مارکوزه، شستشوی مغزی ادگار شاین، کاپلان و سادوک، محرومیت نسبی تد رابرت گر، از خودبیگانگی یا الیناسیون مارکس و حاد واقعیت ژان بودریار» با شاخص‌های «فنون اقناع رسانه‌ای»، «طریق جذب» و «دلیل جذب» اروپایی‌های جذب شده توسط این گروه تروریستی تطبیق داده شد. دلیل انتخاب این هفت نظریۀ «هویتی – رفتاری- رسانه‌ای» استخراج مستمر کدها و مشاهدۀ روندی تکرارپذیر بود که در پروفایل این افراد مشاهده گردید. هر 7 نظریه با قوت و ضعف‌هایی تایید شدند. سه نظریۀ «هویت مقاومت»، «شستشوی مغزی» و «حادواقعیت» نظریه‌های اصلی این پژوهش تلقی می‌شوند که با درصد بالایی اثبات شده و می‌توانند چراغ راه پژوهش‌های بعدی باشند. دو نظریۀ «ذهن بی‌خانمان» و «کنترل ذهن» نیز تقریبا بیش از نیمی از موارد مطالعه را در بر گرفته‌اند و گاه «سیگنال ضعیف» و گاهی دیگر «هشدار زودهنگام» نسبت به جوامع مسلمانان و شهروندان درجه دو اروپایی محسوب می‌شوند. از بین 14 فن اقناع 5 فن «تطمیع»، «برجسته‌سازی»، «همراهی با جماعت»، «اغراق» و «تداعی» بالاترین رتبه را در فرایند اقناع و جذب نیروی داعش به خود اختصاص داده‌اند. ترکیب برنده اول «همراهی با جماعت، تطمیع، برجسته سازی، اغراق» بوده است. ترکیب «تداعی، تطمیع، اغراق، برجسته‌سازی» درجایگاه دوم و ترکیب «همراهی با جماعت، تطمیع، اغراق، مقایسه، برجسته‌سازی» در جایگاه سوم می‌ایستند. بنا به یافته‌های این تحقیق، داعشی‌ها در استفاده از فنون اقناعی «تکرار»، «ترس»، «نمادها»، «ترین‌ها» و «طنز» موفق عمل نکرده‌اند.
کلیدواژه‌ها
اقناع رسانه‌ای
رسانه‌های نوین
پساداعشیزم
هویت مقاومت
ذهن بی‌خانمان
کنترل ذهن
شستشوی مغزی
محرومیت نسبی
ازخودبیگانگی
حادواقعیت
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Seven Most Influential Social and Political Sciences Theories in the Process of International Media Persuasion by Terrorist Groups (Case Study: ISIS)

نویسندگان English

Hooman Qapchi 1
Seyed mahdi Sharifee 2
Ali Akbar Farhangi 3
Taher Rowshandel Arbatani 3
1 PhD in media management. Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Media Management, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
3 Professor of Media Management Department, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

The main problem of this research is the theoretical vacuum in research on the way of recruiting terrorist groups. The data was collected through the method of collecting library documents and using open source intelligence. First, 124 European members of ISIS were studied using the "case study" method and the "snowball" sampling method, and a separate profile was created for each. Then 7 popular Theories of Social sciences and Political sciences including “Castells' Resistance Identity, Peter Berger's Homeless Mind, Adorno's and Marcuse's Mind Control, Edgar Schein's, Kaplan's and Sadock's Brainwashing, Ted Robert Gere's Relative Deprivation, Marx's Alienation, and Jean Baudrillard's Hyper-Reality” were adjusted with the characteristics of "Media Persuasion Techniques", "Way of Recruitment" and "Reason of Recruitment" of European Youth who joined ISIS. All 7 theories (Here Assumptions) were confirmed & Approved with Some strengths and weaknesses. The three theories of "Resistance Identity", "Brainwashing" and "Hyper-reality" are considered as the main Structures of this research that have been proven with a high percentage and can be a beacon, Lighthouse or better to say a Lantern for further research and Studies. The two theories of "Homeless Mind" and "Mind Control" have been covered almost half of the case studies, Sometimes as a "weak signal" and sometimes as an "Early warning" to Muslim communities and second-class European citizens. Among the 14 techniques of persuasion, 5 techniques of "taming", "highlighting", "joining the congregation", "exaggeration" and "association" have been assigned the highest rank in the process of persuading and recruiting ISIS forces. The first winning combination was "Along with the congregation, temptation, emphasis, exaggeration". The combination of "association, temptation, exaggeration, highlighting" is in the second place and the combination of "being with the congregation, temptation, exaggeration, comparison, highlighting" is in the third place. According to the findings of this research, ISIS have not been successful in using "repetition", "fear", "symbols", "trines" and "humor" persuasive techniques.

کلیدواژه‌ها English

Media Persuasion
Hyper Reality
The Homeless Mind
Extreme Fundamentalism
Brainwashing
احمدی، حامین؛ اخوان کاظمی، مسعود؛ امید، مهدی (1394)، «تروریسم رسانه‌ای، چالش آیندۀ امنیت در نظام بین‌الملل»، دومین همایش بین‌المللی مدیریت رسانه.
اهل‌بیگی، پژمان (1390)، بررسی گسترش اثرگذاری در شبکه اجتماعی، تهران: دانشگاه صنعتی شریف.
ایزدی، پیروز (1393)، «جهادیون افراطی و امنیت اروپا»، فصلنامه روابط خارجی، شماره 4.
آقایی، سید داوود؛ صادقی، سید سعید؛ هادی، داریوش (1391)، «واکاوی نقش اینترنت و رسانه‌های اجتماعی جدید در تحولات منطقه آسیای غربی و شمال افریقا؛ اطلاع‌رسانی، سازمان‌دهی و گسترش سریع تحولات»، نشریه روابط خارجی، دوره 4، شماره 2.
ببری، نیکنام (1393)، تروریسم و جهانی‌شدن ارتباطات، تهران: مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌الملل ابرار معاصر.
بی‌نام (1397)، «دوران پساداعش و توضیحات جامعی درباره چگونگی اوضاع غرب آسیا»، سرمقاله وب‌سایت یاسا.
جان‌نثار، حمید؛ هاشمی، سید عباس؛ کربلایی احمد، فاطمه (1394)، «بررسی کارآمدی تئوری محدودیت نسبی تد رابرت گر در تحلیل پدیده تروریسم در آسیای غربی»، فصلنامه تحقیقات سیاسی بین‌المللی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرضا، شماره 23.
حسن، استیون؛ خدابنده، ابراهیم (1392)، گسستن بندها، تهران: مؤسسه جام‌جم.
حکیم‌آرا، محمدعلی (1384)، ارتباط متقاعدگرانه و تبلیغ، تهران: سمت.
خلیلی‌پور رکن‌آبادی، علی؛ نورعلی‌وند، یاسر (1391)، «تهدیدات سایبری و تأثیر آن بر امنیت ملی»، مطالعات راهبردی، سال 15، شماره 2 (پیاپی 56).
سایبرتروریسم چیست؟، دانشنامۀ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۰ فوریه ۲۰۱۴.
صباغیان، علی (1394)، «شکست چندفرهنگ‌گرایی در اروپا و پیامدهای آن برای مسلمانان ساکن کشورهای این قاره»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال 4، شماره 13.
عضدانلو، حمید (1386)، آشنایی با مفاهیم اساسی جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.
قاسمی، فائزه (1394)، ظرفیت‌های رسانه‌ای داعش؛ آسیب‌ها و تهدیدها، تهران: مؤسسه مطالعات ملی.
کونگ، لوسی (1389)، مدیریت راهبردی در رسانه؛ از نظریه تا اجرا، مترجم: علی‌اکبر فرهنگی، چاپ اول، تهران: دانژه.
موسوی، سید علی(1396)، امنیت سایبری، تهران: نسل روشن.
نجات‌پور، مجید؛ میلانی، جمیل؛ نجات، سید علی (1393)، «پدیده داعش و شگردهای رسانه‌ای»، مطالعات رسانه و امت، شماره 1.
نجات‌پور، مجید؛ میلانی، جمیل؛ نجات، سید علی (1393)، «پدیده داعش و شگردهای رسانه‌ای»، نشریه مطالعات رسانه و امت، شماره 1.
نورعلی‌وند، یاسر (1394)، «حملات تروریستی پاریس، ابعاد، چرایی و پیامدها»، مجله سیاسی راهبردی بصائر، سال 32، شماره 357.
یزدان‌پناه، محمد و دیگران (1391)، «هویت مهاجرین و امنیت فرهنگی اروپاییان: پیامدها و چالش‌ها»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، سال اول، شماره 4.
Awan, I. (2017), “Cyber-extremism: ISIS and the power of social media”, Society, 54 (2).
Ben Touhami Meftah, J. (2018), “Roots of sadistic terrorism crimes: Is it Islam or Arab culture?”, Aggression and Violent Behavior.
Campelo, N. , Oppetit, A., Neau, F. , Cohen, D. , & Bronsard, G. (2018), “Who are the European youths willing to engage in radicalization? A multidisciplinary review of their psychological and social profiles”, European psychiatry, 52.
Cook Joana; Vale Gina (2019), “From Daesh to ‘Diaspora’ II: The Challenges Posed by Women and Minors After the Fall of the Caliphate” CTC Sentinel, Vol. 12, Issue 6.
Cottee, S. (2019), “The calypso caliphate: how Trinidad became a recruiting ground for ISIS”, International Affairs, 95 (2).
Crossman, Ashley (2020), Understanding Alienation and Social Alienation, Thought Co, Oct. 29, thoughtco.com/alienation-definition.
Kaplan, A. (2017), The counter-terrorism puzzle: A guide for decision makers, Routledge.
Mather, A. (2017), “Terrorism: Factors Shaping the Nature of Social Media Campaigns Responding to Terrorism”, The Boller Review, 2.
Matusitz, J. (2017), “The Communication of Suicide Terrorism”, In Handbook of Suicidal Behaviour, Springer, Singapore.
Mitts, T. (2019), “From isolation to radicalization: anti-Muslim hostility and support for ISIS in the West”, American Political Science Review, 113 (1).
Van San, M. (2018), “Belgian and Dutch young men and women who joined ISIS: Ethnographic research among the families they left behind”, Studies in Conflict & Terrorism, 41 (1).
Walton, K. (2019), Leaving Home for Jihad: Predicting ISIS Foreign Fighters in the West.
Wojtasik, K. , & Horák, V. (2019), “Do-It-Yourself Terrorism. How Do Terrorist Organizations Inspire, Support and Teach their European Supporters via Internet?”, System Safety: Human-Technical Facility-Environment, 1 (1).
Wu, A. X. (2017), “Brainwashing paranoia and lay media theories in China: the phenomenological dimension of media uses (and the self) in digital environments”, Media, Culture & Society.
Zhao, Z. (2017), Spotting Icebergs by the Tips: Rumor and Persuasion Campaign Detection in Social Media.
دین و ارتباطات (نامه صادق)
دوره 29، شماره 2 - شماره پیاپی 62
دین و ارتباطات
آذر 1401
صفحه 342-313